Ustawodawca ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz
Ustawodawca ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 163, poz. 1364), chcąc dokonać pewnego odformalizowania procesu inwestycyjnego, wprowadził w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane szereg zmian. Jedną z nich było uchylenie w art. 36a ust. 5 ww. ustawy Prawo budowlane punktów 3 i 4, które kwalifikowały jako istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zmiany dotyczące geometrii dachu (kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych) oraz niezbędnych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem. W związku z powyższym nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji oraz zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto odstąpienie będzie uznane za istotne, jeżeli wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi. Wskazane powyżej okoliczności nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego muszą zostać odnotowane przez projektanta w dokumentacji projektowej w postaci stosownego opisu i rysunku.
Komentowana nowelizacja budzi szereg wątpliwości. Np.: zmiana przez projektanta geometrii dachu, kwalifikowana obecnie jako nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, o ile nie powoduje zmiany kubatury albo wysokości budynku mierzonej zgodnie z przepisami szczególnymi, może zostać oceniona w trakcie obowiązkowej kontroli jako nieprawidłowość, o jakiej mowa w art. 59f (w związku z art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego), w następstwie czego organ nadzoru budowlanego wymierzy inwestorowi karę oraz odmówi udzielenia pozwolenia na użytkowanie, a następnie przeprowadzi w odpowiednim zakresie postępowanie, o którym mowa w art. 51 Prawa budowlanego. Należy także dodać, że zmiana geometrii dachu bez zmiany kubatury budynku jest przedsięwzięciem bardzo trudnym, wręcz niemożliwym.
Analogiczny problem dotyczy uchylonego pkt 4, w którym była mowa o niezbędnych elementach wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem.
Jest to spowodowane faktem, że ustawodawca ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw uchylił punkty 3 i 4 w art. 36a ust. 5, a zapomniał wykreślić z art. 59a ust. 2 punkty c i e, które mówią, że obowiązkowa kontrola budowy przeprowadzana na wezwanie inwestora przez właściwy organ nadzoru budowlanego w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę obejmuje sprawdzenie zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym w zakresie: geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych) oraz zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem.
Ostatnia nowelizacja ustawy Prawo budowlane ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw uchyliła także ust. 4 w art. 36a. Na podstawie tego przepisu (byłego art. 36a ust. 4 Prawa budowlanego), w przypadku wystąpienia wątpliwości właściwy organ na wniosek uczestnika procesu budowlanego udzielał odpowiedzi w terminie 14 dni od dnia przedstawienia planowanych rozwiązań, czy są one istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków na budowę czy też nie, a nieudzielanie odpowiedzi w tym terminie było równoznaczne z uznaniem odstępstwa za nieistotne. Po uchyleniu tego przepisu projektant nie może już liczyć na zajęcie stanowiska przez właściwy organ nadzoru budowlanego. Regulacja ta także nie zasługuje na pozytywną ocenę, ponieważ zakwalifikowanie robót budowlanych, czy są istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, powinno być powierzone nie projektantowi, który z natury rzeczy jest związany z inwestorem, ale organowi administracji publicznej. Dlatego obowiązek ten powinien być realizowany przede wszystkim, w interesie publicznym, na podstawie przepisów techniczno-budowlanych oraz z zapewnieniem poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane).
Dlatego też zwracam się z prośbą do Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytanie: Czy w Ministerstwie Budownictwa trwają prace nad zmianami dotyczącymi omawianych przeze mnie przepisów Prawa budowlanego, jeśli tak, to na jakim etapie się znajdują?
Z poważaniem
Poseł Damian Raczkowski
Warszawa, dnia 25 stycznia 2007 r.