Interpelacje Poselskie

   Szanowny Panie Ministrze! Działając na prośbę samorządu aptekarskiego i farmaceutów województwa podkarpackiego oraz zgodnie z art. 192 ust. 1 regulaminu Sejmu, proszę o podjęcie działań w przedstawionej poniżej sprawie.

   Farmaceuci woj. podkarpackiego, podobnie jak środowisko farmaceutyczne Polski, są zaniepokojeni pewnymi aspektami w funkcjonowaniu sektora farmaceutycznego w Polsce. Jednym z nich jest wpływ rządu na ceny leków i powstająca w związku z tym ˝wojna marketingowa˝ obserwowana na rynku aptecznym, choćby związana z akcją ˝leki za grosz˝, tocząca się wokół leków refundowanych. Lek, który znajdzie się na listach produktów refundowanych, jest przepustką do szybkiego wywoływania nań popytu wśród lekarzy i pacjentów. Rozwiązaniem byłoby wprowadzenie stałych cen urzędowych na leki refundowane, ponieważ dotychczasowy maksymalny ich charakter coraz częściej staje się narzędziem producentów (i dużych dystrybutorów hurtowych) służącym np. do eliminacji konkurencji lub sztucznego wywoływania popytu. Przykładem jest stosowanie przez nich w tym samym czasie różnych cen zbytu produktów leczniczych refundowanych dla wybranych i pozostałych odbiorców detalicznych.

   Niepokojący jest również szybki wzrost liczby aptek i punktów aptecznych w ostatnim czasie. W roku 1990 w Polsce było blisko 3800 aptek i punktów, w których można było kupić leki. Obecnie funkcjonuje więcej niż 12800 aptek, ponad 1200 punktów aptecznych, setki sklepów specjalistycznych zaopatrzenia medycznego, zielarsko-medycznych, zielarsko-drogeryjnych, sklepów zoologicznych i tysiące sklepów ogólnodostępnych plus stacje benzynowe, gdzie można zapatrzeć się w leki. Wynika z tego, że w minionym 15-leciu liczba aptek w Polsce wzrosła prawie o 400%, gdy tym czasem liczba ludności utrzymuje się na tym samym poziomie.

   Z tym związane jest zagadnienie wydawania zezwoleń na otwarcie nowej apteki oraz zobiektywizowanie kryterium terytorialnego. Uzależnianie możliwości założenia punktu aptecznego od sieci dróg publicznych, która w skali kraju jest bardzo różnorodna, nie jest dobrym rozwiązaniem. W skrajnych przypadkach mogą zaistnieć sytuacje, że pomimo znacznej odległości liczonej po najkrótsze drodze publicznej punkty apteczne będą położone obok siebie. Uwarunkowania geograficzne (odległość planowanej apteki od już istniejącej ponad 1500 metrów) oraz demograficzne (ilość mieszkańców przypadających na jedną aptekę nie mniejsza niż 4000) wydają się dobrym rozwiązaniem kwestii rozmieszczenia aptek.

   Kolejny problem dotyczy warunków, w jakich prowadzony jest pozaapteczny obrót detaliczny w sklepach ogólnospożywczych, gdzie można zaopatrzyć się w różnego rodzaju leki np. przeciwbólowe, które dostępne są w sposób urągający podstawowym wymaganiom określonych przepisami. Ponadto z uwagi na liczbę sklepów ogólnospożywczych skuteczne sprawowanie nadzoru przez inspekcję farmaceutyczne jest niemożliwe.

   Ważnym aspektem jest również reklama apteki. Zakaz powinien dotyczyć także punktów aptecznych prowadzących obrót produktami leczniczymi i wyrobami medycznymi. Prowadzenie przez apteki reklamy odnoszącej się do produktów leczniczych i wyrobów medycznych budzi poważne wątpliwości. Zastrzeżenie to odnosi się zarówno do produktów i wyrobów objętych refundacją, jak i do pozostałych. W zakresie tym apteki zobowiązane są do udzielania rzetelnych informacji i porad korzystającym z ich usług pacjentom. Powstaje poważne niebezpieczeństwo, że równoczesne prowadzenie reklamy negatywnie wpłynie na realizacje podstawowych zadań apteki.

   Reklamy aptek nie mogą więc prowadzić podmioty udzielające świadczeń opieki zdrowotnej, w tym uprawnione do wydawania recept. Często też łączy się reklamę produktu leczniczego z reklamą apteki, w której ten specyfik można nabyć. Jest to nadużycie, które prowadzi do kierowania pacjenta przez osobę wystawiającą receptę do odpowiedniej apteki, w której może on nabyć ten specyfik. Dlatego apteka jako szczególne miejsce, w którym prowadzi się działalność polegającą na udzielaniu usług farmaceutycznych, nie może podlegać ogólnie przyjętym zasadom w zakresie reklamy.

   Pojawiły się również problemy ze znalezieniem i zatrudnieniem kadry z odpowiednim przygotowaniem zawodowym, ponieważ tak jak w innych dziedzinach życia społecznego widoczny jest odpływ fachowej siły roboczej z Polski do krajów Europy Zachodniej.

   W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

   1. Czy planowane jest wprowadzenie powszechnych zasad dotyczących rozmieszczania aptek ogólnodostępnych, odnoszących się w szczególności do uwarunkowań demograficznych lub terytorialnych?

   Czy rząd zamierza objąć rynek dystrybucyjny leków częściowymi regulacjami ustawowymi dopuszczonymi przez Konstytucję RP?

   Czy planowane jest podjęcie działań zmierzających do prawnego regulowania działalności koncernów farmaceutycznych, np. utworzenie stałych cen urzędowych na leki refundowane, które obecnie często są narzędziem służącym do eliminacji konkurencji lub wywoływania sztucznego popytu?

   Z poważaniem

   Poseł Kazimierz Moskal

   Warszawa, dnia 25 stycznia 2007 r.