Szanowny Panie Premierze! Na podstawie art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r.
Szanowny Panie Premierze! Na podstawie art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252) prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która:
1) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta oraz 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001), zwanej dalej ˝ustawą o promocji zatrudnienia˝, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3) do dnia ogłoszenia upadłości prowadziła nieprzerwanie i przez okres nie krótszy niż 24 miesiące pozarolniczą działalność, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137, poz. 887, z późn. zm.) [1], zwanej dalej ˝ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych˝, i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne oraz do dnia ogłoszenia upadłości ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta i 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
4) zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pobieranej nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat, i do dnia, w którym ustało prawo do renty, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
5) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
6) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn.
Świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej warunki określone powyżej po upływie co najmniej 6 miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w ustawie o promocji zatrudnienia, jeżeli osoba ta spełnia łącznie następujące warunki: 1) nadal jest zarejestrowana jako bezrobotna; 2) w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia, albo zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych lub robót publicznych; 3) złoży wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w terminie nieprzekraczającym 30 dni od dnia wydania przez powiatowy urząd pracy dokumentu poświadczającego 6-miesięczny okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych.
Powyższy zapis, będący kompletnym zestawem przesłanek dla możliwości złożenia wniosku o świadczenie przedemerytalne, stawia osoby prowadzące działalność gospodarczą (płatników składek ZUS-owskich) w gorszej sytuacji niż pracowników, którzy mogą ubiegać się o przyznanie ww. świadczenia w każdej sytuacji, w której tracą stanowisko pracy (tzn. upadłość zakładu, likwidacja zakładu z jakichkolwiek przyczyn, likwidacja samego stanowiska pracy, niewypłacalność zakładu); tymczasem prowadzący działalność gospodarczą (niejednokrotnie na pograniczu kosztów) - spełniający warunek wieku i ˝stażu˝ uiszczania składek ZUS-owskich - nie mogą dokonać zwykłej likwidacji ˝swojego zakładu pracy˝ czy stanowiska pracy, lecz muszą spełnić 2 warunki kwalifikowane, tzn. 1 - w kosztownym i długotrwałym postępowaniu upadłościowym dowieść swojej niewypłacalności lub zaprzestania płatności na rzecz wierzycieli, czyli 2 - uprzednio celowo zadłużać się i nie spłacać długów, zamiast po prostu móc zlikwidować swoją działalność już w momencie osiągnięcia stanu zerowego i braku perspektyw na jakikolwiek zarobek z danej działalności. Ponadto w grupie osób prowadzących działalność gospodarczą również jest niesprawiedliwe zróżnicowanie, ponieważ ww. ustawa o świadczeniach przedemerytalnych wymaga ogłoszenia upadłości danego podmiotu, a taka możliwość dotyczy jedynie tych osób, które mają sytuację na tyle dobrą, że ich majątek przewyższa koszty postępowania upadłościowego, gdyż art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - prawo upadłościowe i naprawcze mówi: ˝1. Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania˝. Zapis ten oznacza, iż prowadzący działalność gospodarczą, a znajdujący się w trudniejszej sytuacji gospodarczej nie będą mogli ubiegać się o świadczenie przedemerytalne, podczas gdy osoby pozostające w sytuacji majątkowej, która pozwala im pokryć koszty postępowania upadłościowego, będą mogli składać wnioski w sprawie ww. świadczenia - jest to ewidentna sytuacja prawnego upośledzenia jednej grupy obywateli spełniających te same warunki wobec Państwa co obywatele uprzywilejowani, ale bez dostępu do świadczeń ze strony Państwa dostępnych dla innych grup.
W tej sytuacji należy wszcząć procedury inicjatywy ustawodawczej w kierunku likwidacji dyskryminujących grupę obywateli prowadzących działalność gospodarczą zapisów oraz kontroli zgodności art. 2 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych z Konstytucją RP.
Czy Rząd RP ma zamiar wszcząć procedurę inicjatywy ustawodawczej w kierunku likwidacji zapisów art. 2 ustawy z 30.04.2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych dyskryminujących osoby prowadzące działalność gospodarczą poprzez wymóg posiadania prawomocnego orzeczenia o upadłości, a tym samym dysponowania wystarczającą ilością środków finansowych na koszty upadłości, podczas gdy osoby pozostające w stosunku pracy mogą być uprawnione w sytuacji likwidacji ich stanowiska pracy?
Czy Rząd RP przeanalizuje zgodność art. 2 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych z Konstytucją RP?
Z poważaniem
Poseł Grażyna Tyszko
Warszawa, dnia 28 lutego 2007 r.