Szanowna Pani Minister! Zgodnie z ustawą z dnia 23 maja 1974 r. o zaopatrzeniu
Szanowna Pani Minister! Zgodnie z ustawą z dnia 23 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, który stanowi: art. 7 ˝za inwalidztwo powstałe w związku z działaniami wojennymi lub mającymi charakter wojenny uważa się inwalidztwo będące następstwem zranień, kontuzji i innych obrażeń lub chorób doznanych: pkt 5) w związku z udziałem w ruchu podziemnym lub partyzanckim oraz pobytem w niewoli, obozach koncentracyjnych lub więzieniach za udział w tym ruchu˝.
Przepis ten nie jest przestrzegany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który osoby uwięzione w obozach koncentracyjnych lub więzieniach za udział w ruchu podziemnym lub partyzanckim traktuje jako osoby represjonowane. Uzasadniając swoje stanowisko ZUS twierdzi, że inwalidztwo osób, o których mowa, nie pozostaje w związku z działaniami wojennymi i powołuje się najczęściej na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 57 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, tak jakby te komisje zwolnione były od obowiązku przestrzegania cytowanego wyżej przepisu. Wojskowe komisje lekarskie rozpatrują tylko dokumentacje udostępnioną im przez ZUS bez udziału zainteresowanych osób, które nie znają orzeczeń tych komisji ani nie mają możliwości odwołania się od nich.
Stanowisko ZUS można by przyjąć za zasadne w odniesieniu do tych osób, które w zaświadczeniu o uprawnieniach kombatanckich (wydanych przez Urząd Do Spraw Kombatantów) mają zaliczony tylko pobyt w obozie lub więzieniu, bo nie wiadomo, czy ich uwięzienie było następstwem udziału w ruchu podziemnym lub partyzanckim. Natomiast w stosunku do osób, które zostały uwięzione za udział w ruchu podziemnym lub partyzanckim i które dokumentują ten fakt odpowiednim wpisem w zaświadczeniu o uprawnieniach kombatanckich - stanowisko ZUS (także wojskowych komisji lekarskich) sprzeczne jest z cytowanym wyżej przepisem art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 29 maja 1974 roku.
Skoro jednak zainteresowany udowodnił, wydanym przez właściwy urząd państwowy dokumentem, że jego uwięzienie było następstwem udziału w ruchu oporu, to bezsprzecznym jest, że w stosunku do niego powinien mieć zastosowanie przepis art. 7 pkt 5 ww. ustawy stanowiący, iż jego inwalidztwo powstało w związku z działaniami wojennymi. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, czy inwalidztwo to powstało w czasie działalności partyzanckiej, czy też w czasie pobytu w obozie lub więzieniu.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiada zaświadczenia o uprawnieniach kombatanckich wszystkich zainteresowanych (na tej podstawie płaci im dodatki kombatanckie i inne zaświadczenia), co stwarza możliwość bezbłędnego określenia, która spośród zainteresowanych osób była represjonowana za działalność w ruchu podziemnym lub partyzanckim i w związku z tym jej inwalidztwo ma związek z działaniami wojennymi.
W ramach wyjaśnienia dodam, iż istotne różnice w uprawnieniach inwalidów wojennych i osób represjonowanych aktualnie polegają na:
- inwalida wojenny jest uprawniony do 50% ulgi w ubezpieczeniu własnego samochodu, a osoba represjonowana nie,
- wdowa po inwalidzie wojennym ma prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, a wdowa po osobie represjonowanej nie.
Czy Ministerstwo podejmie działania mające na celu rozwiązanie tego problemu, biorąc pod uwagę interesy pokrzywdzonych osób, przyczyniając się tym samym do znacznego ograniczenia sporów sądowych?
Z poważaniem
Poseł Andrzej Pałys
Warszawa, dnia 10 kwietnia 2007 r.