Interpelacje Poselskie

   Szanowny Panie Ministrze! Zwracam się do Pana Ministra z interpelacją dotyczącą projektowanej Państwowej Agencji Ochrony Środowiska

   Projekt z dnia 29 marca 2007 r. ustawy o Państwowej Agencji Ochrony Środowiska zakłada, że zadania wykonywane będą przez Krajowe Biuro Agencji i Regionalne Biura Agencji. Proponuje się utworzenie siedmiu regionów środowiskowo-gospodarczych. Zgodnie z tym dokumentem na terenie województwa kujawsko-pomorskiego nie zostanie zlokalizowana siedziba Regionalnego Biura Agencji, a obszar województwa został podzielony pomiędzy dwa Biura Regionalne, tj. z siedzibą w Warszawie (obejmuje powiat Włocławek, powiat włocławski, powiat radziejowski i powiat lipnowski) oraz z siedzibą w Gdańsku obejmujący pozostałe powiaty województwa. Agencja ma powstać m.in. na bazie obecnych struktur Inspekcji Ochrony Środowiska. Na terenie województwa kujawsko-pomorskiego siedzibą wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska jest Bydgoszcz. W skład WIOŚ w Bydgoszczy wchodzą dwie delegatury w Toruniu i Włocławku.

   Obniżenie WIOŚ w Bydgoszczy do rangi delegatury zmniejsza rolę miasta w regionie jako ośrodka wiodącego. Należy przypomnieć, że ostatnio wielkie niepokoje społeczne i protesty mieszkańców wywołały likwidacja Ośrodka Zamiejscowego Wojskowej Prokuratury Okręgowej, oddziału Agencji Mienia Wojskowego, a także przeniesienie na listę projektów rezerwowych budowy drogi ekspresowej S5. W Bydgoszczy, w której Prawo i Sprawiedliwość zwyciężyło, zdobywając 4 mandaty poselskie i 2 senatorskie, mieszkańcy zaczynają się czuć traktowani przez Rząd IV RP po macoszemu.

   Środki finansowe pochodzące z opłat i kar kierowane na finansowanie Agencji będą umniejszały dochody województwa, ponieważ kierowane będą do Biura Regionalnego w Gdańsku i Warszawie, które to miasta będą ich dysponentami.

   Region środowiskowo-przemysłowy Dolnej Wisły skupia województwo pomorskie, kujawsko-pomorskie i warmińsko-mazurskie oraz fragment województwa podlaskiego, tym samym skupia bardzo zróżnicowane pod względem gospodarczym, a co za tym idzie - ekologicznym, regiony. Na terenie województwa kujawsko-pomorskiego zlokalizowane są kluczowe zakłady przemysłu chemicznego, tj. Zachem, Nitrochem, Janikowskie Zakłady Sodowe, Inowrocławskie Zakłady Chemiczne, zakłady azotowe Anwil, włókien sztucznych Elana oraz przemysłu cementowego Lafarge i Kujawy Wapno, celulozowo-papierniczego Mondi. Decyduje to o specyfice tego obszaru, a jednocześnie wymaga jednolitego systemu kontrolnego. Ustalenie siedziby w Bydgoszczy gwarantuje skuteczne rozwiązywanie problemów Kujaw i Pomorza. Nie zapewnią tego odległe o ponad 200 km Gdańsk i Warszawa. Różnorodność i skala występujących problemów ekologicznych skutkuje jedną z najwyższych w kraju liczbą przeprowadzonych kontroli. W 2005 roku WIOŚ w Bydgoszczy przeprowadził 1128 kontroli, gdy w tym samym okresie WIOŚ w Gdańsku - 722, a WIOŚ w Olsztynie - 744.

   Powiaty: Włocławek, włocławski, radziejowski i lipnowski będą trzema spośród 103 powiatów wchodzących w skład regionu Środkowej Wisły położonymi na jego peryferiach

   Proponowane rozwiązanie w niekorzystnej sytuacji stawia delegaturę we Włocławku. Likwidacja placówki zwiększy w mieście liczbę osób bez pracy, bowiem zatrudniona kadra posiada wysokie kompetencje, ale w bardzo wąskiej specjalizacji, na które nie ma zapotrzebowania na lokalnym rynku pracy. Z uwagi na duże bezrobocie w tej miejscowości może wywołać to negatywny odbiór społeczny.

   Kolejnym argumentem przemawiającym za utworzeniem regionu kujawsko-pomorskiego jest zabezpieczenie na tym terenie właściwego nadzoru nad działalnością podmiotów-zakładów, których działalność może być przyczyną wystąpienia poważnej awarii, a co za tym idzie, zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego regionu Kujaw i Pomorza.

   Aktualnie na terenie województwa znajduje się:

   - 14 zakładów zakwalifikowanych do grupy o dużym ryzyku (ZDR),

   - 10 zakładów zakwalifikowanych do grupy o zwiększonym ryzyku (ZZR).

   Ilość kontroli potencjalnych sprawców przeprowadzona w 2005 r. wyniosła 154, co stanowi 16,6% liczby kontroli przeprowadzonych w kraju (łącznie 927 kontroli). Jest to największa ilość kontroli przeprowadzonych przez inspekcje na terenie województwa, dla porównania w woj. mazowieckim przeprowadzono tego typu kontroli 67, w wielkopolskim - 137, w pomorskim - 27, warmińsko-mazurskim - 29, zachodniopomorskim - 79.

   W 2006 r. ilość przeprowadzonych kontroli w województwie kujawsko-pomorskim wzrosła i wyniosła 205.

   W 2005 r. odnotowano w kraju 150 zdarzeń o znamionach poważnych awarii, z czego 16 wystąpiło w województwie kujawsko-pomorskim. W 2006 r. ilość zdarzeń wzrosła do 24.

   Następnym powodem jest ilość zlokalizowanych na terenie województwa kujawsko-pomorskiego instalacji objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego - 87 instalacji stanowi 13,5% ogółu znajdujących się w całym kraju. Jest drugim w kraju po województwie wielkopolskim z tak duża ilością tego typu instalacji, dla przykładu w woj. śląskim jest ich 29, mazowieckim - 70, zachodniopomorskim - 83, pomorskim - 31, warmińsko-mazurskim - 18, a w podlaskim - tylko 9. Tego typu instalacje wymagają zapewnienia szczególnie skutecznego nadzoru kontrolnego. Zarządzanie tym procesem z dwóch odległych ośrodków może się okazać nieefektywne.

   Podstawowym dokumentem polityki ekologicznej województwa jest Wojewódzki Program Ochrony Środowiska i Wojewódzki Program Gospodarki Odpadami oraz opracowane na jego podstawie powiatowe i gminne programy ochrony. Głównym narzędziem do monitorowania prawidłowej realizacji jego zapisów są badania wykonywane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska oraz działalność kontrolna WIOŚ. Kontrola realizacji oraz wprowadzanie korekt do przygotowanego przez samorząd województwa programu ochrony środowiska oraz gospodarki odpadami wymaga działania jednolitej struktury na obszarze objętym planem.

   Generowanie informacji o stanie środowiska województwa (w szczególności rocznych ocen jakości powietrza) zarówno dla administracji poszczególnych szczebli, jak i społeczeństwa wymagać będzie dostępu do materiałów źródłowych z 2 biur regionalnych. Skutkuje to nadmiernym skomplikowaniem struktury oraz powstaniem trudnych do wyegzekwowania zależności.

   Zasadniczym wyznacznikiem proponowanej regionalizacji jest podział hydrograficzny Polski. Badania monitoringowe wód oraz zadania kontrolne z zakresu gospodarki wodno-ściekowej są bardzo ważnymi zadaniami realizowanymi przez Inspekcję. Dotychczasowa współpraca WIOŚ w Bydgoszczy z 3 Regionalnymi Zarządami Gospodarki Wodnej, tj. w Poznaniu, Gdańsku i Warszawie, nie nastręczała istotnych trudności i kłopotów. Dzięki daleko idącemu ujednoliceniu metodyk badań i ocen jakości wód granice administracyjne niepokrywające się z terytoriami działań poszczególnych RZGW nie wpływały na jakość wyników. Ponadto w oparciu o ten system w monitoringu wód funkcjonuje centralna baza danych. Proponowane zmiany mogą zakłócić realizację nowych założeń tego monitoringu, które zostały przekazane do KE i otrzymały akceptację dla tej formy. Nie mniej istotne niż monitoring wód są zadania realizowane w pozostałych komponentach środowiska, takich jak np. powietrze.

   Systemy monitoringu powietrza oraz zbierania, przetwarzania i udostępniania danych rozwijane były pod kątem obsługi terenu województwa. W województwie pomorskim zrąb tej sieci oparty jest na fundacji ARMAAG niebędącej jednostką rządową. Wprowadzenie nowego podziału z uwagi na obowiązki wobec Komisji Europejskiej wymusi konieczność przeprowadzenia szybkich i zasadniczych, a co za tym idzie kosztownych zmian. Nie ma przy tym gwarancji, że nie nastąpi kolizja z obowiązkami (np. terminów raportowania wyników monitoringu) wobec UE.

   Dla województwa kujawsko-pomorskiego stworzono jednolitą automatyczną sieć pomiarową. Wprowadzony spójny system zbierania i prezentacji danych ze stacji, w tym stacji mobilnych przemieszczających się po całym obszarze województwa, dzięki czemu społeczeństwo na bieżąco może śledzić stan czystości atmosfery. Uruchomiono krótkoterminową prognozę zanieczyszczeń powietrza dla wybranych miast (Bydgoszcz, Toruń, Włocławek, Grudziądz, Inowrocław), na podstawie której będzie można przewidywać spodziewany poziom zanieczyszczeń.

   Przekazanie aktualnie sprawnie działającego systemu w gestię dwóch regionów stawia pod znakiem zapytania jego funkcjonalność. Rozproszenie sieci pomiarowej to zaprzepaszczenie środków włożonych na cel sformułowany na początku inwestycji. Analogicznie problem ten dotyczy projektu nowego podziału kraju na strefy, dla których będą wykonywane roczne klasyfikacje jakości powietrza. Wprowadzenie nowej regionalizacji służb ochrony środowiska dla województwa kujawsko-pomorskiego będzie skutkowało komplikacjami m.in. we wprowadzaniu programów ochrony powietrza czy bieżących ocenach jakości powietrza.

   Dzięki wieloletniemu wysiłkowi organizacyjnemu i finansowemu Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Bydgoszczy wraz z Delegaturami w Toruniu i we Włocławku wdrożył system zarządzania jakością zgodny z wymaganiami norm: PN-EN ISO 9001:2001 oraz PN-EN ISO 17020:2005. Jego celem jest skuteczne egzekwowanie przestrzegania wymagań prawa ochrony środowiska oraz zapewnienie informacji o stanie środowiska w województwie kujawsko-pomorskim. Wdrożony system zarządzania jakością obejmuje wszystkie komórki organizacyjne Inspektoratu, z wyłączeniem laboratoriów, które już od 1998 roku posiadają wdrożony system jakości zgodny z wymaganiami norm z serii PN-EN ISO/IEC 17025.

   Proponowane przekształcenia wywołają podjęcia praktycznie od nowa tego wysiłku, w momencie kiedy potrzeba legitymowania tego rodzaju poziomem wymagana jest na co dzień.

   Biorąc pod uwagę wszystkie z wyżej wymienionych punktów, zasadnee jest utworzenie ósmego regionu środowiskowo-przemysłowego Kujaw i Pomorza z siedzibą w Bydgoszczy obejmującego następujące powiaty grodzkie: Bydgoszcz, Grudziądz, Toruń, Włocławek oraz powiaty Sępoleński, Tucholski, Bydgoski, Inowrocławski, Świecki, Aleksandrowski, Toruński, Golubsko-Dobrzyński, Wąbrzeski, Grudziądzki, Chełmiński, Rypiński, Brodnicki, Nakielski, Żniński, Mogileński, Włocławski, Radziejowski i Lipnowski. Racjonalnym rozwiązaniem jest natomiast rozszerzenie zasięgu działania ośrodka w Bydgoszczy o powiaty obejmujące zasięgiem górne odcinki rzek Brdy i Drwęcy, tj. Powiat Chojnicki i Powiat Nowomiejski. Dzięki temu powstanie zlewniowy układ administrowania najważniejszymi dla gospodarki wodnej regionu kujawsko-pomorskiego rzekami, co jest jednym z istotniejszych postulatów, wymogów wdrażanej w prawodawstwie krajowym Ramowej Dyrektywy Wodnej.

   Dlatego kieruję do Pana Ministra pytanie:

   Czy mając na uwadze ww. podejmie się Pan działań mających na celu utworzenie ósmego regionu środowiskowo-przemysłowego Kujaw i Pomorza z siedzibą w Bydgoszczy?

   Z wyrazami szacunku

   Poseł Andrzej Walkowiak

   Bydgoszcz, dnia 12 kwietnia 2007 r.