Interpelacje Poselskie

   I. Powołując się na art. 118 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację do prezesa Rady Ministrów w sprawie zarzutu sformułowanego przez dziesięciu wybitnych ekonomistów i inżynierów polskich, którzy w raporcie pt. ˝O potrzebie długofalowej strategii w stosunku do kapitału zagranicznego w Polsce˝ stwierdzili w oparciu o zebrane dane empiryczne, że rola kapitału zagranicznego w Polsce po 1989 r. nie była określona przez narodową strategię finansową i przemysłową, lecz jest wypadkową doraźnych działań polskiej administracji rządowej i polskich grup menedżerskich oraz planowej aktywności zagranicznych ośrodków finansowo-przemysłowych, które z natury rzeczy dbają o własne, a nie o polskie interesy. Raport ˝dziesięciu˝ ukazał niebezpieczne dla polskiej suwerenności gospodarczej zjawisko wykupywania przez biznes zagraniczny tytułów własnościowych w istniejących państwowo-kapitalistycznych przedsiębiorstwach i spółkach w celu opanowywania rynku polskiego oraz transferowania za granicę uzyskiwanych przez te firmy zysków albo w celu likwidowania przedsiębiorstw krajowych i miejsc pracy w Polsce czy co najmniej obniżania wielkości ich produkcji rynkowej lub poziomu technologicznego i spychania naszych firm do roli pomocniczego zaplecza zagranicznych koncernów przemysłowych.

   II. W dniu 20 kwietnia 1997 r. Tygodnik ˝Myśl Polska˝ poinformował, że wspomniany raport ˝dziesięciu˝ został doręczony przy końcu 1996 r. między innymi premierowi Włodzimierzowi Cimoszewiczowi. Następnie kancelaria premiera zabroniła autorom upublicznienia raportu aż do wyborów parlamentarnych. Na dwóch kolumnach Tygodnika ˝Myśl Polska˝ z 20 kwietnia br. zostało jednak opublikowane omówienie raportu i w ten sposób opinia publiczna została poinformowana o treści alarmującego dokumentu, który rząd starał się przed nią ukryć. Wkrótce po tej publikacji niżej podpisany złożył interpelację do prezesa Rady Ministrów w celu uzyskania wyjaśnień na temat stanowiska rządu wobec tego dokumentu. Różne okoliczności, które tu pomijam, spowodowały, że do końca działania Sejmu RP II kadencji odpowiedź na interpelację nie została udzielona.

   III. Po rozpoczęciu pracy przez Sejm RP III kadencji problem braku narodowej strategii finansowej i przemysłowej oraz problem katastrofalnych skutków tego są nadal aktualne. Dokumentacja obu problemów, znajdująca się w raporcie ˝dziesięciu˝, została uzupełniona przez dokumentalną pracę dra Ludwika Staszyńskiego, zatytułowaną ˝Bezdroża prywatyzacji˝, którą opublikowała oficyna ˝Wydawnictwo Polskie˝ w Warszawie w 1997 r.

   IV. Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, a przede wszystkim alarmujące konkluzje raportu dziesięciu ekonomistów i inżynierów polskich, proszę pana prezesa Rady Ministrów o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

   1. Czy rząd opublikuje pełny tekst raportu ˝dziesięciu˝, uwzględniając wysoką wartość dokumentu?

   2. Czy rząd i organy wojewódzkiej administracji państwowej kontrolują rzetelność wykonywania zobowiązań strony zagranicznej we wszystkich umowach prywatyzacyjnych zawartych z udziałem biznesu zagranicznego? W jaki sposób odbywa się ta kontrola? Czy agendy rządowe egzekwują na drodze sądowej wykonywanie takich zobowiązań w przypadku, gdy partner zagraniczny nie wywiązuje się ze swoich obowiązków umownych? Pytanie dotyczy także prywatyzacji banków.

   3. Jaki jest zakres podmiotowy przekształceń własnościowych w przemyśle państwowo-kapitalistycznym po 1990 r. na korzyść właścicieli zagranicznych? Ile polskich firm stało się po 1990 r. własnością zagraniczną? Jaka część kapitału akcyjnego w Polsce należy do właścicieli zagranicznych? Jaka część polskiego produktu krajowego brutto wg stanu na 31 XII 1996 r. była kontrolowana przez firmy zagraniczne?

   4. Jaka jest proporcja pomiędzy liczbą przedsiębiorstw istniejących w Polsce, których tytuły własnościowe zostały po 1990 r. wykupione przez zagranicznych właścicieli, a liczbą nowych przedsiębiorstw, które zostały zbudowane od podstaw po 1990 r. przez inwestorów zagranicznych w Polsce?

   5. Jaki jest udział własności zagranicznej w przemyśle polskim, mierzony wg stanu na 31 XII 1996 r.: liczbą przedsiębiorstw zagranicznych (należących do właściciela zagranicznego), wielkością ich kapitału zakładowego (akcyjnego), wielkością bilansową produkcji, obrotów i zysków, liczbą zatrudnionych pracowników oraz wielkością płaconych podatków - w porównaniu z ogólną liczbą przedsiębiorstw przemysłowych w Polsce, wielkością ich kapitału zakładowego (akcyjnego), wolumenem produkcji, obrotów, zysków i ogólną liczbą zatrudnionych oraz obciążeniami podatkowymi przemysłu ogółem w Polsce? Jaki jest udział kapitału zagranicznego w sumie bilansowej banków polskich?

   6. Jak proporcje strukturalne, wymienione w punkcie 5, dotyczące własności krajowej i zagranicznej, kształtują się we Francji, Niemczech, Rosji i Czechach?

   7. Jakie wnioski wyciągnie nowy rząd z ograniczania polskiego stanu posiadania w gospodarce przemysłowej kraju po 1990 r. i z obniżania się standardów przemysłowych kraju po 1990 r., co udowodnili autorzy raportu ˝dziesięciu˝? Jakie wnioski wyciągnie nowy rząd z faktu rozszerzania zakresu kontroli zagranicznej nad polskimi bankami komercyjnymi?

   8. Jakie zasady strategiczne w postępowaniu z biznesem zagranicznym oraz międzynarodowymi instytucjami finansowymi zamierza stosować nowy rząd?

   9. Czy nowy rząd przewiduje strategię aktywną czy strategię pasywną w działalności polskiej przedsiębiorczości prywatnej i państwowej (menedżerskie banki i przedsiębiorstwa państwowe) w kraju i za granicą?

   10. Czy nowy rząd przewiduje uwolnienie banków i przedsiębiorstw państwowych od władzy właścicielskiej administracji rządowej i ustawowe zrównanie, jeśli chodzi o warunki ich rynkowego działania i warunki działania prywatnych spółek kapitałowych?

   11. Czy w związku z rozwojem warszawskiej giełdy papierów wartościowych są przygotowywane zabezpieczenia ustawowe przed tzw. wrogim przejęciem firm z polskim kapitałem akcyjnym przez zagranicznych spekulantów giełdowych?

   12. Czy i w jaki sposób nowy rząd zamierza pomóc kapitałowi krajowemu w odzyskaniu strat poniesionych po 1990 r. np. w wyniku utraty pakietów kontrolnych w przemyśle cementowym, który będzie przeżywał prosperity w okresie budowy autostrad?

   Poseł Janusz Dobrosz

   Warszawa, dnia 5 listopada 1997 r.