Od dłuższego czasu toczy się dyskusja na temat legalności stosowania przez niektóre instytucje zwiększonych
Od dłuższego czasu toczy się dyskusja na temat legalności stosowania przez niektóre instytucje zwiększonych opłat jako quasi-kar grzywny za niewykonanie lub spóźnione wykonanie obowiązków zapłacenia podatku, składek na ZUS.
Ściślej, rzecz dotyczy art. 35 ust. 2 ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (DzU z 1989 r., nr 25, poz. 137). Dyrektor oddziału ZUS ma w takiej sytuacji, z mocy tegoż przepisu, prawo nałożenia olbrzymiej kary grzywny - do 100% zaległych składek - nie kierując się tak naprawdę żadnymi kryteriami jej stosowania. Dużo mniejsze kary grzywny stosowane w Kodeksie karnym wymagają określonych reguł ich zastosowania, a ponadto kary te orzekają wysoko kwalifikowani sędziowie. Art. 175 konstytucji określa zresztą dosyć wyraźnie, że wymiar sprawiedliwości należy wyłącznie do sądów.
Swego czasu zainteresowany, który podniósł ten problem, otrzymał od rzecznika praw obywatelskich wysoce zachęcającą odpowiedź, że sytuacja ulegnie zmianie i że Biuro RPO podziela ten pogląd.
Profesor Adam Zieliński oficjalnie wystąpił do pana poprzednika z propozycją podjęcia inicjatywy ustawodawczej w przedmiocie skreślenia tegoż zapisu ww. ustawy. Z niezrozumiałych dla mnie powodów sprawie tej nie nadano dalszego biegu.
ZUS posiada tak wielkie uprawnienia w ściąganiu należności, naliczania odsetek, karania za wykroczenie, że zastępowanie przez dyrektorów oddziałów ZUS sędziów Rzeczypospolitej jest wręcz kpiną z wymiaru sprawiedliwości. Nawet konieczność łatania dziur w budżecie ZUS nie upoważnia nikogo do łamania istniejących podstawowych reguł porządku prawnego określonych konstytucją.
Kiedy pan minister podejmie odpowiednie kroki w celu ostatecznego rozwiązania problemu naruszania legalności nakładania kar grzywny przez dyrektorów oddziałów ZUS?
Poseł Bogdan Lewandowski
Warszawa, dnia 20 stycznia 1998 r.