Z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 sierpnia
Z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o finansowaniu dróg publicznych (DzU nr 123, poz. 780). W art. 9 tej ustawy Wysoki Sejm dokonał zmian w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin. Zmiany dotyczą sposobu zastąpienia dotychczasowego źródła dochodów bezpośrednich gminy w postaci podatku od środków transportowych subwencją drogową ustalaną procentowo od wpływów do budżetu państwa z tytułu podatku akcyzowego od paliw silnikowych.
W świetle dyskusji sejmowej w przekonaniu parlamentarzystów wprowadzona ustawa miała tym razem uchronić samorządy lokalne przed kolejną utratą części dochodów własnych na rzecz dochodów państwa. Tak się jednak nie stało.
Jako posłanka z Częstochowy swoją opinię w tej sprawie buduję na relacjach zmian w budżecie tego miasta. Skumulowana wielkość subwencji drogowej oraz podatków bezpośrednich od środków transportowych pozostawionych gminie w 1998 r. w wartościach bezwzględnych jest wyższa o 2,1% od wykonania dochodów z podatku od środków transportowych w 1997 r., a więc w kwotach realnych - uwzględniając wskaźnik inflacji - dochody gminy z omawianego tytułu są planowane poniżej wykonania 1997 r. o 9,6% (102,1% : 113%). Kolejna strata gminy wynika z różnicy w terminach uzyskania dochodów. Podatek od środków transportowych zasilał aktywa gmin w terminach 15 lutego oraz 30 września. Zmiana w art. 12b ustawy o finansowaniu gmin spowodowała przesunięcie otrzymania planowej wielkości subwencji drogowej na dni 31 maja i 31 października.
W dniu 28 lutego 1997 r. gmina Częstochowa dysponowała kwotą 3339 tys. zł z tytułu przeniesionej do budżetu państwa (na podatek akcyzowy) części podatku od środków transportowych. W odpowiednim dniu 1998 r. stan środków pieniężnych gminy w stosunku do dochodów z wymienionego źródła będzie wynosił 0. Na płatności zobowiązań powstałych w okresie do 30 maja z tytułu okresowej utraty płynności gmina zaciąga kredyty krótkoterminowe, a budżet państwa uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu odsetek bankowych. W załączeniu do interpelacji przedstawiam symulację strat gminy wynikających z przesunięcia terminów wpływu dochodów przy uwzględnieniu średniorocznego poziomu inflacji równej 13%.*) Strata gminy bez uwzględniania kosztów zaciągania kredytu kształtuje się na poziomie 5,5% przyznanej subwencji drogowej.
Czy i w jaki sposób rząd zamierza skompensować gminom straty związane z przesunięciem terminu uzyskania dochodów własnych i pogorszeniem wskaźnika bieżącej płynności finansowej? Czy uwzględniono wykorzystanie na ten cel odsetek bankowych od wpływów z podatku akcyzowego gromadzonych na rachunku bankowym w okresie od 1 stycznia do 30 maja oraz od 31 maja do 1 października?
Poseł Ewa Janik
Warszawa, dnia 17 lutego 1998 r.