Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym umożliwia rozliczenie finansowe
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym umożliwia rozliczenie finansowe między podmiotami gospodarczymi na zasadzie wzajemnych kompensat dwustronnych lub wielostronnych. Zasady wzajemnych kompensat określa minister finansów w drodze rozporządzenia.
Ustawodawca dopuścił takie możliwości rozliczeń w obrocie gospodarczym wiedząc, że polski rynek jest jeszcze daleki od doskonałości, m.in. wiele firm i przedsiębiorstw nie ma odpowiedniej płynności finansowej, aby prowadzić bez zakłóceń swój proces produkcyjny lub handlowy. Wzajemne kompensaty mają szczególne znaczenie dla podmiotów gospodarczych z takich branż, jak górnictwo, hutnictwo, przemysł stoczniowy itd., gdzie wypłacalność np. kopalń często jest zakłócona. Zatem takie zasady rozliczeń, oczywiście pod ścisłą kontrolą urzędów skarbowych, dla wielu firm są korzystne. Jednak pewnego rodzaju naruszenie zasady równości podmiotów gospodarczych stanowią zapisy rozporządzenia ministra finansów w sprawie wykonywania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (DzU nr 156 z 1997 r., poz. 1024), które wprowadzają zakładom pracy chronionej ograniczenie możliwości dokonywania wzajemnych kompensat wielostronnych. Taki zapis rozporządzenia budzi wątpliwości, albowiem trudno się dopatrzyć w omawianej tu ustawie, aby zakłady pracy chronionej były wyłączane z mocy przepisów ustawy, z możliwości dokonywania wzajemnych rozliczeń w formie wielostronnych umów kompensacyjnych. Jeżeli nawet zakłady pracy chronionej posiadają istotne przywileje podatkowe z tytułu innych ustaw, to jednak dla równości obrotu podmiotów w gospodarce rynkowej takie dysproporcje istnieć nie powinny.
Chcemy również zwrócić uwagę na fakt, iż w ostatnim czasie media publiczne zakomunikowały opinii publicznej, że zostaną w sposób istotny zmienione przepisy dotyczące rozliczeń między podmiotami gospodarczymi, w tym kompensat wzajemnych.
Zatem zwracamy się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy nastąpi zniesienie przez ministra finansów możliwości rozliczeń w formie wzajemnych kompensat między podmiotami gospodarczymi?
2. Jeżeli odpowiedź na powyższe pytania będzie pozytywna, to czy ten fakt nie spowoduje pogłębiania się trudności gospodarczych wielu firm i przedsiębiorstw, szczególnie przemysłu górniczego?
3. Czy zakaz stosowania rozliczeń umów kompensacyjnych wielostronnych, w których uczestniczą zakłady pracy chronionej, nie narusza zasady równości podmiotów gospodarczych w obrocie gospodarczym?
Posłowie Marek Dyduch,
Mieczysław Jedoń
i Czesław Pogoda
Warszawa, dnia 19 lutego 1998 r.